Đất đai vẫn là thủ tục "khó nhằn" nhất ở cấp xã
Sau gần một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn là lĩnh vực khiến nhiều người dân, cán bộ gặp khó khăn hơn khi xử lý hồ sơ, giao dịch.
Tỷ lệ người phải đi qua nhiều nơi, nhiều cửa để hoàn tất thủ tục đất đai ở mức 26,27%.
Đây là một trong những nội dung được nêu trong báo cáo "Đánh giá nhanh thực trạng cung ứng dịch vụ công trong bối cảnh chính quyền địa phương 2 cấp", công bố tại tọa đàm khoa học về cung ứng dịch vụ công mới đây. Báo cáo dựa trên khảo sát gần 5.000 người dân, thực hiện từ tháng 1 đến tháng 3/2026.
Theo kết quả khảo sát, trong khi trải nghiệm thủ tục hành chính ở cấp xã nhìn chung được đánh giá tích cực, thủ tục liên quan đến giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lại có nhiều chỉ số kém thuận lợi hơn.
Cụ thể, chỉ 71,1% người làm thủ tục đất đai cho biết nhận được kết quả đúng hẹn, thấp hơn gần 23 điểm phần trăm so với mức chung của các thủ tục hành chính cấp xã.
Tỷ lệ người phải đi qua nhiều nơi, nhiều cửa để hoàn tất thủ tục đất đai ở mức 26,27%, cao hơn 15 điểm phần trăm so với mặt bằng chung.
Đáng chú ý, 12,33% người thực hiện thủ tục giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho biết phải sử dụng "cò" hoặc trung gian hỗ trợ, trong khi tỷ lệ này ở nhóm thủ tục hành chính cấp xã nói chung là 2,64%.
Báo cáo cũng ghi nhận tỷ lệ đánh giá đội ngũ nhân viên “thạo việc” ở lĩnh vực đất đai thấp hơn so với mặt bằng chung của thủ tục cấp xã.
Trong phần nghiên cứu định tính tại Bắc Ninh và Hưng Yên, nhiều cán bộ cơ sở cho rằng thủ tục đất đai hiện vẫn là lĩnh vực phức tạp nhất sau khi chuyển nhiều chức năng từ cấp huyện về cấp xã.
Một giám đốc trung tâm phục vụ hành chính công phường cho biết quy trình xử lý đất đai liên quan nhiều quy định ở nhiều lĩnh vực quản lý của các các bộ, ngành khác nhau, trong khi trình tự xử lý chưa rõ ràng. Theo người này, thực tế, người dân chỉ cần nộp hồ sơ tại bộ phận một cửa, song phía chính quyền phải thực hiện nhiều bước nội bộ như đo đạc, xác minh tranh chấp, xác định nguồn gốc đất.
"Thủ tục đơn giản với công dân nhưng phức tạp với chính quyền, gây khó khăn cho cán bộ giải quyết", vị này nói.
Báo cáo nhận định quá trình chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện chủ yếu dừng ở việc "tái phân bổ thẩm quyền" hơn là "tái thiết kế quy trình". Quyền hạn được chuyển giao nhanh hơn tốc độ chuẩn hóa quy trình nội bộ, dẫn đến tình trạng "thể chế đi trước, vận hành theo sau".
Theo nhóm nghiên cứu, thủ tục hành chính hiện có xu hướng đơn giản hóa với người dân, nhưng quy trình xử lý bên trong lại trở nên phức tạp hơn do thiếu chuẩn hóa, thiếu liên thông dữ liệu, thiếu hướng dẫn chi tiết và chưa ổn định.
Trong phần khuyến nghị, nhóm nghiên cứu đề xuất cắt giảm thêm thủ tục, giảm số bước và số lần đi lại của người dân, đặc biệt với các thủ tục liên thông, liên ngành như đất đai. Đồng thời, chính quyền cơ sở cần được tăng cường năng lực thực thi công vụ và điều kiện làm việc trong giai đoạn đầu vận hành mô hình mới.
