Thông tin mua bán vàng chỉ, vàng nhẫn không giấy tờ bị ´mất trắng´: Hiểu sao cho đúng bản chất?
Quy định mới chỉ áp dụng hình phạt tịch thu vàng đối với các tổ chức, cá nhân mua bán vàng miếng mang tính chất sản xuất, kinh doanh nhưng không có giấy phép.
Một vị độc giả thắc mắc về việc mua bán hàng từ 9/2 không có hoá đơn có bị tịch thu?
Thời gian gần đây, trên mạng xã hội xôn xao thông tin về việc mua bán vàng từ ngày 9/2 không đúng quy định có thể sẽ bị tịch thu đang gây hoang mang dư luận.
Cụ thể, một thành viên trên Diễn đàn Giá vàng thắc mắc từ tháng 2/2026 theo quy định tại Nghị định 340/2025, mua bán vàng không có hoá đơn chứng từ hay mua bán không qua chuyển khoản có thể bị phạt đến 400 triệu hoặc mất trắng (tịch thu vàng).
Vị này nói, quy định này áp dụng với những người mua bán mới thì còn chuẩn bị được, chứ với những ai đã mua tích sản vàng từ trước đây thì sao? Không phải ai mua vàng và sở hữu vàng đến thời điểm này cũng có đầy đủ hoá đơn chứng từ bởi trước đây nhiều trường hợp mua của tiệm vàng nhỏ.
“Không biết thực hư ra sao và quy định là dành cho người mua vàng mới hay sẽ thực hiện áp dụng cho cả vàng tích sản đã mua từ trước đó”, vị độc giả lo lắng.
Theo một vị luật sư đoàn Luật sư TP. Hà Nội, theo quy định tại Nghị định 340/2025 có hiệu lực từ 9/2/2026 tới đây, một loại hành vi vi phạm trong hoạt động sản xuất, mua bán vàng sẽ bị xử phạt, trong đó có áp dụng biện pháp tịch thu vàng trong các trường hợp
Thứ nhất, sản xuất, kinh doanh mua bán vàng miếng nhưng không có giấy phép. Thứ hai, thực hiện xuất khẩu hoặc nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng nhưng không có giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp theo quy định. Và thứ ba, hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cấp có thẩm quyền cấp giấy phép theo quy định của pháp luật.
Do đó, vị này khẳng định, vàng chỉ bị tịch thu khi rơi vào 3 trường hợp vi phạm nêu trên, thông tin lan truyền người dân mua bán vàng nhẫn, vàng chỉ tích sản trước đây không có hoá đơn chứng từ mà bị mất trắng là không đúng.
“Người dân có tiền mua vàng để tích luỹ, tiết kiệm khi cần tiền đem đi bán là điều rất bình thường, cho dù còn giữ hóa đơn hay không giữ hóa đơn mua vàng trước đó thì cũng không bị tịch thu”, vị Luật sư khẳng định.
Cũng tại điều 28 Nghị định 340/2025 nêu rõ mức phạt từ 300 - 400 triệu đồng, kèm theo hình phạt bổ sung là tịch thu tang vật chỉ áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi mua bán, trao đổi vàng miếng mang tính chất kinh doanh nhưng không có giấy phép. Hành vi kinh doanh vàng trái phép này mang tính thường xuyên, thu lợi nhuận. Người dân sở hữu vàng hợp pháp, thực hiện các giao dịch mua bán trao tay không thường xuyên, không nhằm mục đích kinh doanh, không thu lợi nhuận lâu dài thì vẫn được pháp luật thừa nhận, không bị xử phạt.
Về vấn đề mua bán vàng không qua chuyển khoản sẽ bị phạt, Ths Luật sư Nguyễn Văn Được - Ủy viên Ban Chấp hành Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín cho biết, từ ngày 9/2, việc mua bán vàng miếng có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên bắt buộc phải thanh toán qua chuyển khoản ngân hàng, nếu không sẽ bị phạt tiền 10-20 triệu đồng.
Đây là điểm thay đổi lớn nhất đó là về yêu cầu bắt buộc phương thức thanh toán sẽ tác động trực tiếp đến thói quen của người tiêu dùng, quy định này được cho là nhằm định danh mua bán vàng, tăng tính minh bạch, công khai trong giao dịch vàng.
Trước ý kiến cho rằng quy định này sẽ ảnh hưởng đến một số nhóm đối tượng, chủ yếu là người lớn tuổi, các ông bà hoặc các vùng xa xôi, thiểu số, ông Được cho rằng sẽ có một số khó khăn nhất định như muốn mua – bán vàng miếng nhưng không có tài khoản ngân hàng đứng tên.
Tuy nhiên, những người này có thể có phương án như uỷ quyền cho con cháu mua – bán vàng, uỷ quyền cho con cháu bán vàng, người bán vẫn là các ông bà, cô chú lớn tuổi nhưng người nhận tiền là con, cháu qua uỷ quyền. Giao dịch mua bán vàng vẫn đúng bản chất.
Một điểm nữa cũng không đáng lo đó là trước đây vàng rẻ thì người lớn tuổi theo thói quen tích trữ vàng, chủ yếu là vàng nhẫn, vàng chỉ. Hiện vàng đắt hơn nhiều, tính đến cả gần 200 trăm triệu/lượng nên số lượng người lớn tuổi mua bán vàng bị ảnh hưởng không quá nhiều.
Ngoài ra, theo ông Được, một điểm nữa người đang sở hữu vàng cũng cần lưu ý thêm đó là quy định tại Luật thuế Thu nhập cá nhân sửa đổi có hiệu lực từ 1/7/2026, trong đó chuyển nhượng vàng miếng được đưa vào diện chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN) 0.1% giá trị giao dịch khi vượt ngưỡng do Chính Phủ quy định, chi tiết mức bao nhiêu sẽ chờ hướng dẫn tiếp. Thời điểm hiện tại thì chưa bắt buộc mua vàng phải chuyển khoản và chưa phát sinh thuế TNCN.
Do đó, người dân, nhà đầu tư vàng cần nắm trước các quy định về mua bán vàng, đặc biệt với những trường hợp đã tích lũy vàng lâu năm, không phát sinh thu nhập thường xuyên thể hiện trên giấy tờ, thì việc chuẩn bị trước hồ sơ, uỷ thác nhờ con cháu hỗ trợ đứng tên giao dịch là cần thiết.
Xuân Thạch/vietnamfinance
