Cô gái sở hữu siêu năng lực nhớ mặt tất tần tật những người đi ngang đời mình, "của hiếm" nhưng không dám bộc lộ vì sợ bảo "quái nhân"

Nhìn thoáng qua một lần mà nhớ mãi không quên, người có khả năng đặc biệt như vậy liệu có trở nên đáng sợ trong mắt người khác?

Khi còn là một đứa trẻ vài tuổi, Yenny Seo từng khiến mẹ kinh ngạc với khả năng nhớ được khuôn mặt người lạ mà 2 mẹ con gặp trong tiệm tạp hóa, dù đó chỉ là người từng đi lướt qua trên phố đông đúc, từ vài tuần trước. Rồi cả khi, 2 mẹ con cùng ngồi xem một bộ phim, Yenny có thể nhớ và nhận ra "nhân vật quần chúng" trước đó đã xuất hiện trong bộ phim khác.

Yenny (hiện 29 tuổi) cho biết mẹ của cô chưa bao giờ nghĩ đó là "khả năng đặc biệt" của con gái mà chỉ đơn thuần cho rằng mình có một cô con gái thực sự tinh ý, biết quan sát thế giới xung quanh.

Bản thân Yenny cũng chẳng biết đó là một điều hiếm thấy. Cô chỉ nghĩ mình đang chơi một trò chơi bí mật: Quan sát những người trên xe buýt hoặc trên đường phố rồi lục lại một loạt hình ảnh các khuôn mặt cô xếp sẵn trong não để xem mình đã gặp người đó ở đâu, khi nào. Yenny nói: "Trò chơi đó luôn luôn thú vị đối với tôi. Đặc biệt là khi tôi còn nhỏ. Tôi thực sự thích thú khi quan sát những khuôn mặt khác nhau của tất cả mọi người".

Cô gái có khả năng nhận diện siêu phàm

Chỉ khi lớn hơn và bắt đầu sử dụng mạng xã hội, Yenny mới bắt đầu tự ý thức về khả năng đặc biệt của mình. "Ví dụ, khi tôi bắt đầu nhập học ở ngôi trường mới hoặc gặp gỡ mọi người thông qua các cuộc họp mặt xã hội, tôi thường nhớ xem đã gặp mặt họ ở những tấm ảnh nào trên mạng. Dù họ chẳng biết tôi nhưng tôi lại lưu giữ hình ảnh họ trong đầu. Tôi dễ dàng nhận ra ai là anh chị em với ai, hoặc cô này là người yêu cũ của anh kia", Yenny nói. “Nhưng tôi cũng biết rằng mọi người sẽ thực sự kinh hãi nếu tôi nói ra điều đó, vì vậy tôi thường tỏ ra bình thường và làm quen lịch sự".

Yenny Seo có khả năng nhận diện và ghi nhớ khuôn mặt người lạ. Chẳng khuôn mặt nào "làm khó" được Yenny dù là họ đeo khẩu trang kín mít.

Một lần, khi còn làm công việc bán thời gian tại một cửa hàng quần áo, Yenny đã có cơ hội để tận dụng khả năng siêu phàm của mình. Cụ thể, Yenny được cho xem một đoạn video CCTV rất mờ cho thấy khuôn mặt khó nhận diện của một người thường xuyên ăn cắp vặt. Lần tiếp theo khi người này bước vào cửa hàng, Yenny ngay lập tức nhận ra hắn và báo cho nhân viên bảo vệ.

“Tôi biết tôi có thể là người đặc biệt, nhưng tôi vẫn không nghĩ như vậy, bởi vì những chuyện như vậy thường xuyên xảy ra với tôi rồi”, Yenny nói.

"Của hiếm" trong thế giới tỷ người

Cho đến đầu những năm 2000, giới khoa học vẫn ít chú ý đến những người có khả năng nhận diện như Yenny.

Theo Tiến sĩ David White, hiện là trưởng nhóm nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Khuôn mặt tại Đại học New South Wales (UNSW): "Tôi nghĩ những người có trực giác đặc biệt vẫn tin rằng cách họ nhìn thế giới cũng giống như những người khác mà thôi. Và tôi nghĩ ngay cả các nhà khoa học cũng có suy nghĩ này".

Tiến sĩ David lần đầu tiên quan tâm đến lĩnh vực này khi đang nghiên cứu một tình trạng hiếm gặp được gọi là prosopagnosia - khi một chấn thương não khiến ai đó không thể nhận dạng khuôn mặt người khác nữa.

Ông đã rất tò mò rằng trong khi những người mắc chứng này không thể nhận ra khuôn mặt của người thân, thì họ lại vẫn có thể nhận ra các đồ vật khác - bằng chứng cho thấy não bộ của chúng ta được tổ chức để thực hiện các nhiệm vụ khác nhau, giống như mỗi ứng dụng trên điện thoại thông minh của bạn mang chức năng khác nhau.

Cùng với các nhà nghiên cứu khác, Tiến sĩ David bắt đầu kiểm tra những người không bị chấn thương não, phát hiện ra rằng có "sự biến đổi lớn" trong khả năng nhận dạng khuôn mặt. Ở phần cuối cùng của thang đo hiệu suất, một nhóm chiếm khoảng 1-2% dân số là “những người siêu tưởng tượng” - người có thể ghi nhớ và nhớ lại những khuôn mặt không quen thuộc, ngay cả khi chỉ nhìn thoáng qua một lần.

Nguyên nhân cơ bản vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng - đó là một lĩnh vực mới. Tuy nhiên, người ta nghi ngờ rằng di truyền đóng một vai trò nào đó vì các cặp song sinh giống hệt nhau có hiệu suất hoạt động tương tự nhau, và người ta đã chứng minh rằng độ dày vỏ não - số lượng tế bào thần kinh - trong phần não hỗ trợ nhận dạng khuôn mặt là một yếu tố dự báo khả năng vượt trội.

Gần đây, Tiến sĩ David đã tiến hành một thử nghiệm, trong đó ông sử dụng công nghệ theo dõi mắt để nghiên cứu cách những người có "khả năng nhận diện siêu phàm" nhìn vào khuôn mặt người khác, và phát hiện ra rằng họ "lan tỏa ánh nhìn xung quanh khuôn mặt nhiều hơn, điều này cho thấy họ có thể đang vẽ một bức tranh phức tạp hơn về khuôn mặt của người lạ".

Bởi vì đó là một hiện tượng hiếm gặp, vào năm 2017, Tiến sĩ David và các đồng nghiệp của ông tại UNSW đã thiết kế một công cụ sàng lọc những khuôn mặt để cố gắng tìm ra những người có khả năng siêu phàm về nhận diện khuôn mặt giỏi nhất thế giới. Yenny, khi đó ở độ tuổi ngoài 20, đã được mời thử và điểm của cô cao đến mức, Tiến sĩ David đã mời cô đến Sydney để kiểm tra thêm.

Với hơn 100.000 người hiện đã được kiểm tra, Yenny vẫn đứng trong top 50.

Trong thập kỷ qua, các cơ quan an ninh và thực thi pháp luật ở các quốc gia trên khắp thế giới đã bắt đầu tuyển dụng "những người có khả năng nhận dạng khuôn mặt vượt trội".

Cảnh sát đô thị của London có một đội đặc biệt chuyên kiểm tra các đoạn phim CCTV từ các hiện trường vụ án - đội này từng được cử làm nhiệm vụ trong cuộc điều tra vụ đầu độc một cựu điệp viên Nga bằng chất độc thần kinh Novichok ở Salisbury.

Vài năm trước, cảnh sát Queensland (Australia) đã tìm kiếm và chọn lọc những nhân viên có khả năng đặc biệt này. Tiếp đó, một loạt công ty an ninh chuyên cung cấp những người có khả năng siêu nhận diện cũng bắt đầu ra đời.

Về phần Yenny, cô không quan tâm đến việc bắt giữ tội phạm như hồi còn làm nhân viên bán thời gian. Hiện cô cảm thấy mãn nguyện với công việc kỹ thuật viên tại phòng thí nghiệm giải phẫu bệnh.

Cô vẫn thích và giữ thói quen quan sát các khuôn mặt mọi người xung quanh. Thậm chí, việc mọi người đeo khẩu trang trong đại dịch khiến trò chơi nhận diện thuở nhỏ của cô trở nên thử thách và hấp dẫn hơn. Yenny vẫn nhận ra đúng người ở hầu hết trường hợp. Điều này càng khiến cô “thêm tự tin vào khả năng của mình”.

“Nó khiến tôi nhận ra rằng mình không hề điên rồ hay đáng sợ. Chỉ là bộ não của tôi hoạt động theo cách đó thôi”, cô nói.